Leasing a płynność finansowa – jak wpływa na stabilność MŚP?

W przeciwieństwie do dużych podmiotów, firmy z sektora MŚP rzadko dysponują znacznymi rezerwami kapitałowymi lub szerokim dostępem do finansowania bankowego. Ich działalność jest często uzależniona od terminowości płatności kontrahentów oraz sezonowości sprzedaży.

W takich warunkach nawet jednorazowy większy wydatek inwestycyjny może istotnie zaburzyć równowagę finansową. Jeśli zakup środka trwałego pochłonie znaczną część dostępnej gotówki, przedsiębiorstwo może utracić elastyczność operacyjną i zdolność do reagowania na nieprzewidziane sytuacje.

Dlatego leasing a płynność finansowa to relacja o charakterze strategicznym. Leasing nie jest wyłącznie alternatywą dla kredytu czy formą finansowania samochodu lub maszyny. Coraz częściej staje się elementem modelu finansowego firmy, który wpływa na strukturę zobowiązań oraz sposób zarządzania bieżącą gotówką.

Pierwsza część artykułu o finansowaniu w MŚ- Leasing w finansowaniu MŚP – czy to fundament modelu finansowego firmy?

Płynność finansowa to zdolność przedsiębiorstwa do terminowego regulowania bieżących zobowiązań – takich jak wynagrodzenia, podatki, składki ZUS, raty finansowe czy płatności dla dostawców. W praktyce oznacza to dostępność środków pieniężnych w momencie, gdy są one potrzebne.

W sektorze MŚP płynność finansowa ma charakter operacyjny. Firma może wykazywać zysk w rachunku wyników, a jednocześnie mieć problemy z regulowaniem zobowiązań z powodu opóźnień w płatnościach od kontrahentów. Dlatego w analizie relacji leasing a płynność finansowa kluczowe znaczenie ma rzeczywisty przepływ gotówki, a nie jedynie wynik księgowy.

Płynność finansową mierzy się najczęściej poprzez:

• analizę przepływów pieniężnych (cash flow operacyjny),
• poziom kapitału obrotowego,
• wskaźnik płynności bieżącej (aktywa obrotowe ÷ zobowiązania krótkoterminowe),
• relację stałych zobowiązań do miesięcznej nadwyżki operacyjnej.

Z perspektywy zarządzania finansami MŚP szczególnie istotne są dwa parametry: poziom dostępnej gotówki po inwestycji oraz zdolność do obsługi stałych zobowiązań w kolejnych miesiącach. To właśnie w tym miejscu pojawia się zależność między leasingiem a płynnością finansową — forma finansowania wpływa bowiem bezpośrednio na strukturę przepływów pieniężnych oraz bezpieczeństwo operacyjne firmy.

Najlepiej zrozumieć wpływ leasingu na płynność finansową poprzez porównanie go z zakupem gotówkowym.

Załóżmy, że przedsiębiorstwo planuje inwestycję o wartości 300 000 zł netto. W wariancie zakupu gotówkowego cała kwota zostaje wydatkowana jednorazowo. Oznacza to natychmiastowe obniżenie poziomu dostępnych środków pieniężnych oraz zmniejszenie kapitału obrotowego. Firma traci część bufora bezpieczeństwa, co zwiększa jej podatność na opóźnienia płatności lub nagłe wydatki operacyjne.

• W przypadku leasingu sytuacja wygląda inaczej. Jeśli opłata wstępna wynosi 15%, przedsiębiorstwo angażuje 45 000 zł, a pozostała część wartości inwestycji zostaje rozłożona na stałe raty. Koszt inwestycji nie znika, lecz zmienia się jego struktura w czasie. Zamiast jednorazowego odpływu gotówki pojawia się przewidywalne, cykliczne zobowiązanie.

To właśnie ta zmiana struktury wydatków stanowi istotę zależności między leasingiem a płynnością finansową. Leasing nie zmniejsza kosztu inwestycji, lecz pozwala utrzymać wyższy poziom dostępnej gotówki w pierwszym etapie realizacji projektu.

Z danych z najnowszych raportów branżowych Związku Polskiego Leasingu wynika, że sektor MŚP odpowiada za większość inwestycji finansowanych leasingiem w Polsce.

Aby lepiej zobrazować zależność między leasingiem a płynnością finansową, poniżej przedstawiono uproszczoną symulację dla firmy z sektora MŚP.

Założenia modelowe:

• rezerwa gotówki przed inwestycją: 350 000 zł,
• miesięczna nadwyżka operacyjna: 30 000 zł,
• miesięczne koszty operacyjne: 150 000 zł,
• wartość inwestycji: 300 000 zł.

Wpływ formy finansowania na poziom gotówki i bezpieczeństwo finansowe

*Bufor bezpieczeństwa = gotówka po inwestycji ÷ miesięczne koszty operacyjne

Interpretacja

Symulacja pokazuje, że zależność między leasingiem a płynnością finansową wynika przede wszystkim ze struktury zobowiązania oraz relacji miesięcznej raty do realnej zdolności generowania gotówki, a nie wyłącznie z wysokości opłaty początkowej.

Zakup gotówkowy istotnie obniża poziom dostępnych środków pieniężnych i znacząco redukuje bufor bezpieczeństwa finansowego przedsiębiorstwa. W modelu leasingowym z wyższą opłatą wstępną firma zachowuje większą część kapitału obrotowego przy umiarkowanym poziomie miesięcznych zobowiązań, co sprzyja stabilności finansowej i większej odporności na wahania przychodów.

Wariant leasingu z niższą opłatą początkową pozwala utrzymać wyższy poziom gotówki w momencie realizacji inwestycji, jednak wiąże się z wyższą miesięczną ratą. Oznacza to większe stałe obciążenie przepływów pieniężnych, które w przypadku spadku sprzedaży lub opóźnień płatności może zwiększać presję na płynność finansową.

W praktyce analiza zależności między leasingiem a płynnością finansową powinna koncentrować się na dwóch kluczowych parametrach: relacji raty leasingowej do miesięcznej nadwyżki operacyjnej oraz poziomie utrzymywanej rezerwy gotówkowej. To właśnie te wskaźniki w największym stopniu determinują bezpieczeństwo finansowe MŚP.

Wpływ leasingu na płynność finansową jest szczególnie widoczny w pierwszych miesiącach po realizacji inwestycji. Przy zakupie gotówkowym przedsiębiorstwo odczuwa natychmiastowy spadek salda gotówki. W modelu leasingowym obciążenie rozkłada się w czasie, co pozwala utrzymać stabilniejszy poziom środków finansowych.

Stałe raty leasingowe zwiększają przewidywalność wydatków. Firma może włączyć je do planu finansowego jako element kosztów stałych i uwzględnić w prognozie przepływów pieniężnych. Daje to większą kontrolę nad strukturą zobowiązań oraz nad poziomem miesięcznych obciążeń.

Jednocześnie należy pamiętać, że leasing a płynność finansowa pozostają w relacji zależnej od proporcji między wysokością raty a poziomem generowanej nadwyżki operacyjnej. Jeśli rata stanowi zbyt duży udział w miesięcznych wpływach, leasing może ograniczać elastyczność finansową przedsiębiorstwa.

Zgodnie z danymi o strukturze MŚP publikowanymi przez Główny Urząd Statystyczny, małe i średnie przedsiębiorstwa stanowią fundament polskiej gospodarki.

Kapitał obrotowy to fundament bieżącego funkcjonowania firmy. Obejmuje środki przeznaczone na finansowanie zapasów, należności oraz zobowiązań krótkoterminowych. Jego poziom decyduje o tym, czy przedsiębiorstwo jest w stanie sprawnie regulować zobowiązania bez konieczności zaciągania dodatkowego finansowania.

Zakup inwestycyjny finansowany gotówką bezpośrednio obniża kapitał obrotowy. Leasing pozwala zachować większą część środków w firmie i rozłożyć koszt w czasie, co może zwiększać stabilność finansową.

W tym sensie leasing a płynność finansowa mogą pozostawać w relacji stabilizującej, o ile zobowiązanie nie przekracza możliwości przedsiębiorstwa. Nadmierna kumulacja umów leasingowych może bowiem prowadzić do wzrostu kosztów stałych i ograniczenia swobody finansowej.

Choć leasing często wspiera stabilność finansową, nie jest rozwiązaniem uniwersalnym. Problemy pojawiają się wtedy, gdy konstrukcja umowy nie jest dopasowana do specyfiki działalności.

Ryzyko rośnie szczególnie w branżach o sezonowych przychodach. Stała rata w okresach niższej sprzedaży może zwiększać presję na płynność finansową. W takich sytuacjach warto rozważyć elastyczne rozwiązania, np. raty sezonowe w leasingu, które pozwalają dopasować harmonogram spłat do cyklu przychodów.

Dodatkowym zagrożeniem jest nadmierna kumulacja zobowiązań lub zbyt wysoki udział raty w kosztach stałych. Wtedy leasing a płynność finansowa mogą wejść w konflikt i ograniczyć elastyczność operacyjną firmy.

Dlatego leasing powinien być analizowany jako element całej struktury finansowej przedsiębiorstwa, a nie pojedyncza decyzja inwestycyjna.

Leasing a płynność finansowa to relacja, która wymaga świadomego planowania i analizy. W wielu przypadkach leasing umożliwia realizację inwestycji bez nadmiernego obciążenia gotówki oraz pozwala zachować stabilność finansową w pierwszym etapie rozwoju projektu.

Jednocześnie leasing zwiększa poziom stałych zobowiązań i wpływa na strukturę finansową przedsiębiorstwa. Dlatego powinien być traktowany jako element modelu finansowego firmy, a nie wyłącznie jako sposób finansowania środka trwałego.

Ostatecznie to nie sam leasing decyduje o płynności finansowej, lecz sposób jego dopasowania do realnych możliwości przedsiębiorstwa.

W praktyce obserwujemy, że dla wielu firm z sektora MŚP leasing nie jest dziś wyłącznie narzędziem finansowania zakupu. Coraz częściej jest elementem świadomego zarządzania płynnością finansową.
Największą wartością leasingu nie jest sam fakt rozłożenia kosztu w czasie, lecz możliwość dopasowania struktury zobowiązań do realnych możliwości generowania przychodów przez firmę.
Właściwie zaprojektowany leasing może stabilizować płynność finansową i zwiększać bezpieczeństwo operacyjne przedsiębiorstwa. Niewłaściwie dopasowany – może stać się źródłem presji na bieżące finanse.
Dlatego każdą decyzję leasingową analizujemy w kontekście całego modelu finansowego firmy, a nie wyłącznie pojedynczej inwestycji.”

— Krzysztof Olszewski, Prezes GO-leasing